İBS ‘nin de içinde bulunduğu fonksiyonel mide-barsak hastalıkları, tüm gastro-intestinal sistemi etkileyebilen, süreğen, homojen olmayan bir hastalık grubudur. İrritabl barsak sendromu (ibs), fonksiyonel mide-barsak hastalıkları içinde en sık karşılaşılan hastalık olup genel toplumun %20 sini etkilediği bilinmektedir. Bu hastalık çok uzun yıllardır bilinmesine rağmen sebebi henüz tam aydınlatılabilmiş değildir.İBS karın ağrısı veya karında rahatsızlık hissi ile birlikte dışkılama sıklığında ve kıvamında değişiklik ile kendisini gösterir. Yapılan standart testlerde biyokimyasal veya histopatolojik bir bozukluk saptanmaz.

Hastalık müzmin, ataklarla seyreden bir yapıya sahiptir. Kanser dahil herhangi bir komplikasyona neden olmamakla birlikte hastanın gündelik hayatını etkileyecek kadar konforunu bozmaktadır. Günümüzde İBS tanısı, alarm bulgularının dışlandığı ve klinik semptomların temel alındığı Rome III kriterlerine göre koyulmaktadır.

İBS Gelişiminden Sorumlu Tutulan Patolojiler

Barsak Motilitesi Değişiklikleri

Vücuttaki serotonin reseptörlerinin %95’i barsaklardadır. Serotonin reseptörleri, barsak fonksiyonların da önemli rol oynamaktadır. Artmış serotonin miktarı ishal azalmış seretonin miktarı kabızlıkla ilişkilidir.

Barsak Duvarı Aşırı Duyarlılığı

İBS’deki semptomların temel nedenlerinden birisi de visseral hipersensitivitedir. Barsaktaki dolgunluk veya gaz, barsak duvarındaki anormal duyarlılığı olan basınç reseptörleri tarafından algılanıp,  sinirler vasıtasıyla beyne ulaşmaktadır.

Barsak Bariyer Disfonksiyonu

Stres ilişkili artmış kortizon hormonu yada artan safra ifrazatı gibi sebepler barsak duvarlarında geçirgenliği arttırarak şikayetlere neden olabilmektedir.

 

Barsaklar da Bakteriyel Aşırı Çoğalma

Barsaklarda tüm vücut hücre sayımızdan fazla sayıda mikroorganizma yaşamaktadır. Vücutla denge halindeki bu form şayet mikroorganizmalar lehine bozulmuşsa şikayetlere neden olabilir

Barsak Flora Değişiklikleri

Dışkı mikrobiyota İBS hastalarında sağlıklı bireylere göre farklılık göstermektedir. Barsak mikrobiyotası beyin-barsak iletişimini etkilemekte, beyin biyokimyasını ve davranışını değiştirebilmektedir.

 

İBS NE GİBİ ŞİKAYETLERE NEDEN OLUR?

  • İshal
  • Kabızlık
  • Şişkinlik
  • Tuvalet sonrası tam rahatlamama
  • Karın ağrısı
  • Acil dışkılama hissi
ibs

Bristol dışkı formu skalası

NASIL TANI KOYULUR

Şayet sizde Alarm belirtiler yok ve aşağıda belirtilen Roma III kriterleri varsa büyük ihtimalle İBS hastasısınız!!!


İBS ‘de Alarm Belirtiler

1. Belirtilerin yakın zamanda başlaması ve hızla ciddileşmesi

2. Belirtilerin 45 yaşından sonra başlaması

3. Kilo kaybı, ateş, anemi, kanlı dışkılama olması

4. Belirtilerin gece uykudan uyandırması

5. Ailede gastrointestinal kanser, İBH veya çölyak hastalığı varlığı

6. Yakın zamanda antibiyotik kullanımı olması

7. Enfeksiyon riski olan ülkelere seyahat öyküsü olması

8. İBS hastasında farklı yakınma ve muayene bulgularının ortaya çıkması

ROMA III Kriterleri

1. Tekrarlayan karın ağrısı veya karında rahatsızlık hissi (Son 3 ay içinde ayda en az 3 gün)*

2. Aşağıdaki 3 bulgudan en az 2’sinin karın ağrısına eşlik etmesi:

a) Semptomların defekasyon ile rahatlaması
b) Dışkılama sıklığında değişme ile başlaması
c) Dışkı şekil ve görünümünde değişme ile başlaması

* Semptomlar hasta başvurmadan 6 ay veya daha fazla süre önce başlamış olmalı

*İrritabl barsak sendromu ( ibs )bir dışlama tanısıdır. Doktorunuz gerekli hallerde ayırıcı tanı için gerekli testleri isteyecektir.

Ayırıcı Tanıda Düşünülmesi Gereken Hastalıklar

2. İnflamatuvar barsak hastalıkları(Crohn ve Ülseratif Kolit)

4. Malabsorbsiyon sendromları

5. Enfeksiyonlar (Gastroenterit)

6. İlaç kullanımı

7. Psikolojik hastalıklar (Anksiyete, depresyon, somatizasyon)

8.Metabolik hastalıklar (Diyabetes mellitus, hipertiroidi)

9.Laktaz intoleransı

10.Ateroskleroz (intestinal iskemi)

11. Jinekolojik hastalıklar (Endometriozis, dismenore)

12. Peptik ülser, safrayolu hastalıkları

İBS Nasıl Tedavi Edilir

İBS’de ;  ilaç ,diyet, yaşam tarzı değişikliği, probiyotik kullanımı ve alternatif uygulamaları da içeren komplike bir tedavi ile çoğu hastanın şikayetleri azalır.

İlaç tercihi hekim tarafından ibs tipi ve ağırlıklı şikayetlere göre belirlenir.

Şişkinlik, gaz, karın ağrısı gibi şikayetleri azaltmak için FODMAP ( Fermente edilebilen oligo-,di-,mono-sakkaritler ve polioller) diyeti, Avrupa’da çok tutulan bifidobacterium bifidum mimbb75 içeren kijimea gibi bizde de muadilleri  bulunan probiyotikler kullanılabilir.

Kimi hastada kolon hidroterapi ve ozon tedavisi denenebilir.